Bilgisayar Nedir?
Bilgisayar aslında apta bir makinadır. Çünkü biz kullanmadığımız sürece o hiç birşey yapamaz...
Bilgisayar ; kendine önceden yüklenmis program geregince çesitli bilgileri-verileri uygun ortamlarda saklayan ve istenildiginde geri getiren, çesitli aritmetik ve mantiksal islemler yapan; çok hizli çalisan elektronik bir cihazdir.
Bilgisayarin elektronik kismina donanim ( hardware ), program kismina ise yazilim ( software ) denir.
Bilgisayarin gelisiminde su 4 unsur hiç degismemistir.
1. Bilginin Girisi (Giris birimleri: Klavye, mouse , kamera, scanner , fax -modem vb.)
2. Bilginin saklanmasi (Hafiza: Harddisk , disket, cd -rom vb.)
3. Bilginin islenmesi (Beyin: Merkezi islem birimi- Central Processing Unit -CPU)
4. Bilginin çikisi (Çikis birimleri: Monitör/ekran, Printer /yazici, plotter /çizici, modem)
Bilgisayar Donanimi
Donanim bilgisayari olusturan her türlü fiziksel parçaya verilen verilen addir. Donanim bir merkezi islem biriminden ( Central Processing Unit -CPU) ve bu birime bagli çevre birimlerinden olusur. Çevre birimleri de ayrica giris birimleri ( input devices ) ve çikis birimleri ( output devices ) olmak üzere iki kisma ayrilir.
Merkezi Islem Birimi (CPU)
Bilgisayarin içindeki temel elemanidir. Mikro islemci diye de anilir. Komutlari isler, hesaplamalari yapar, bilgisayarin içindeki bilgi akisini kontrol eder ve yönetir.
Mikro islemciler; Intel , IBM, AMD ve Cyrix gibi firmalar tarafindan üretilir. Intel'in mikro islemcileri yaygin olarak kullanilir.
Ana Bellek (RAM)
Ana bellek veya rastgele erisimli bellek ( Random Access Memory -RAM), bir giris cihazindan veya bir ikincil depolama cihazindan okunan veri ve programlarin, çalistirilan programlardan elde edilen sonuçlarin ve bir ikincil depolama cihazina veya bir çikis cihazina gönderilmeye hazir olan çiktilarin tutuldugu yerdir. Buradaki rastgele erisim ifadesi bilgisayarin bellek içerisindeki herhangi bir adrese dogrudan gidip bilgileri okuyabilecegi veya yazabilecegi anlaminda kullanilmaktadir. Ana bellekte veriler geçici olarak tutulur; baska bir deyisle bilgisayar kapatildiginda bu veriler silinir. Çok kullanicili sistemlerde bilgisayar bir kullanici için herhangi bir isi yapmayi bitirdiginde, ana bellekteki ayni kisma diger kullanicilar için islenmesi gereken veri ve programlar yerlesir. Ana bellek diger bilgi saklama araçlarina oranla biraz daha pahalidir.
Ana bellegin temel görevleri söyle özetlenebilir .
1. Halihazirda çalisan programlarin program deyimleri ve bu programlarin ihtiyaç duydugu verileri tutmak.
2. Isletim sistemi yüklendikten sonra ana bellekte sürekli olarak kalmasi gereken isletim sistemi bilesenlerini tutmak.
3. Programlar tarafindan üretilen sonuçlari tutmak.
4. Sabit disklere veya harici bir cihaza gönderilmeye hazir olan çikis bilgilerini tutmak.
Bellekte yerlesik olan veri ve programlara ihtiyaç halinde tekrar ulasabilmek için ana bellekteki her bölgenin bir adresi vardir.
Ana bellegin büyüklügü; ayni anda çalisabilecek program sayisini ve programlarin çalisma hizini etkiler.
Ön Bellek ( Cache Memory )
Ana bellek ile merkezi islem birimi arasinda görev yapan ve ana bellekten çok daha hizli olan bir bellektir. Bu bellek birimi; islem esnasinda çok sik kullanilan bilgisayar talimatlari ve geçici olarak tutulan bilgiler için bir yaz-boz tahtasi olarak kullanilir. CPU ' nun ana bellekten veri alirken harcadigi zamani azaltir; bu da bilgisayari hizlandirir. CPU, ana bellekten veri almasi gerektiginde, bu verinin dahili ön bellekte olup olmadigina bakar. Dahili ön bellek, CPU'nun en son isledigi verilerin bir kopyasini saklar. Aranan veri dahili ön bellekte bulunamazsa harici ön bellege bakilir. Harici ön bellekte de bulunamayan veriler ana bellekten alinir. Bu, ön bellege göre daha yavas bir süreçtir.
Anakart
Veriyolu , bilgisayarin içindeki degisik birimler arasinda bilgileri tasiyan bir sistemdir.
Bir bilgisayarin temel devre kartidir. Bilgisayardaki tüm elektriksel bilesenler anakarta baglanmistir.
Genisletme yuvalari , genisletme kartlari(ses, görüntü-ekran, modem, network -ag kartlari) nin takilabilecegi anakart üzerindeki soketlerdir. Genisletme kartlari , bilgisayariniza yeni yetenekler kazandirir. Daha güzel grafikler, CD kalitesinde ses, modem ile iletisim, bilgisayar aglarina( internet'e ) baglanmak ... Bunlar, bilgisayariniza ekleyebileceginiz özelliklerden sadece birkaçi. Genisletme yuvalarinin tipini, bilgisayarin veriyolu belirler.
Sabit Disk (Hard disk)
Yukarida belirtildigi gibi bilgiler bilgisayarin belleginde islenip degerlendiriliyor. Bilgisayarin kapatilmasi veya elektrigin kesilmesi halinde bellekteki bilgiler siliniyordu. Bellekte geçici olarak saklanan bilgileri kalici olarak saklamak için bilgilerin manyetik bir ortama aktarilmasi gerekir.
En çok kullanilan manyetik ortamlarin basinda ise hard disk ve disketler gelmektedir. Disketler bilgisayara takilip çikartilabilirken, hard diskler bilgisayarda sabit olarak kaliyor. Disketlerin hem kapasiteleri düsük hem de disketten bilgi okuma ve yazma hizi hard disklere göre son derece düsüktür. Ayrica hard diskler disketlere göre daha dayanikli ve uzun ömürlüdür. Yani hard (sabit) disk sürücü bir bilgisayarin bilgi depolamak için kullandigi en temel birimdir. Veriler bir dizi dönen diskte manyetik olarak saklanir(Kaydedilen bilgiler Dosya adini alir).
Bilgisayarinizda birden fazla sabit disk sürücü bulunabilir veya bir sabit disk iki yada daha fazla bölüme ayrilabilir. Ilk sabit disk, C sürücüsü diye adlandirilir. Daha sonra takilan hard diskler sirasiyla D,E,F... harflerini alir.
Not: D harfi genellikle CD-ROM sürücüsü için kullanilir.
Bir sabit diskin saklayabilecegi bilgilerin miktari, MB(Mega Byte ) ve GB( Giga Byte ) ile ölçülür.Günümüzde sabit disklerin kapasitesi 10-50 GB arasindadir.
Not : 1 GB = 1024 MB olmakla birlikte, bazi sabit disk üreticileri 1 GB = 1000 MB olarak tanimlamaktadir.
Disket ( floppy disk) , verileri manyetik ortamda saklayan tasinabilir bir araçtir. Bir disketi(ve hard diski) ilk kez kullanmadan önce biçimlendirmek (formatlamak) gerekir. Formatlama, disketi iz ve sektörlere ayirarak onu kullanima hazir duruma getirir.
Bilgisayar Yazilimlari
Yazilim, kullanicilarin bilgisayarda islerini yapmalarina imkan veren tüm programlara verilen genel addir. Yazilimlar :
1.Sistem Yazilimlari
2.Uygulama Yazilimlari
olmak üzere iki ana gruba ayrilir. Uygulama yazilimlari; programlama dilleriyle yazilan kullaniciya yönelik yazilimlardir. Sistem yazilimlari ise uygulama yazilimlarinin belli bir donanim grubu üzerinde pürüzsüz olarak çalismasini saglayan zemin programlarini içerir.